ध्वनी – सहावी (Class 6) SSC महाराष्ट्र – मराठी माध्यम
ध्वनी म्हणजे काय?
ध्वनी म्हणजे आपण जर ऐकू शकणारा कोणताही आवाज. तो वस्तूच्या कंपनामुळे निर्माण होतो. जेव्हा वस्तूचा कंपन थांबतो, तेव्हा ध्वनीही थांबतो.
ध्वनी कसा निर्माण होतो?
कोणत्याही वस्तूचे सपाट होणे किंवा हलणे म्हणजे कंपन. जसे घंटा वाजवली की, तारा चाळला की, तबला वाजला की — त्या वस्तूंचे छोटे छोटे कंपन ध्वनी तयार करतात.
ध्वनीचा प्रवास (Propagation of Sound)
ध्वनीलहरी हवे, पाणी आणि घन माध्यमातून आपल्या कानापर्यंत पोहोचतात.
-
सर्वात जास्त वेगाने ध्वनी घन माध्यमातून जातो.
-
त्यानंतर द्रव आणि मग वातावरण/हवा मधून.
ध्वनी प्रदूषण (Noise Pollution)
वेळ न सांगता किंवा अनावश्यकतेने होणारा जोराचा आवाज म्हणजे ध्वनी प्रदूषण. यामुळे कान दुखणे, शांततेचा अभाव, मानसिक ताण अशा समस्या होऊ शकतात.
ध्वनी प्रदूषण टाळण्यासाठी उपाय
-
अनावश्यक हॉर्न वाजवू नये
-
टीव्ही/रेडिओचा आवाज कमी ठेवावा
-
शांत परिसरात शांतता पाळा
Objective Type Questions (MCQs)
खालील १० प्रश्न ऐकण्यासारखे, लक्षात ठेवण्यास सोपे आणि परिक्षेसाठी उत्तम
